สมุนไพรโสม (Ginseng)

โสม (Panax Ginseng)

 

ทำให้พลานามัยสมบูรณ์ขึ้น

เพิ่มระดับพลังงาน ความอดทน  การเยียวยาโรค

และประสิทธิภาพในการต้านเชื้อ

 

     รู้จักโสม

     โสมเป็นไม้ล้มลุก  แต่มีอายุหลายปี ต้นสูงกว่า 2 ฟุต มีลำต้นตรง ใบยาว รวมกันเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5 ใบ ดอกเป็นสีเหลืองออกเขียว เป็นดอกช่อมีลักษณะเป็นกระจุก รากมีขนาดใหญ่ คล้ายรากผักขมหนาม แต่มีรูปร่างป่องออกตอนบน ตอนล่างเรียวแหลม รากโสมจะแยกออกเป็น 2-3 แฉก บางครั้งดูแล้วเหมือนรูปคนกางแขน ชาวจีนจึงเรียกว่า “โสมคน”

     โสมมีถิ่นกำเนิดอยู่ในจีนและเกาหลี แต่ปลูกได้ทั่วไปในญี่ปุ่น รัสเซีย และบางส่วนของอเมริกาเหนือ

 

     ส่วนที่ใช้

      ราก

 

     ต้นไม้สกุลโสมนี้มี 6 ชนิดด้วยกันคือ

      1. โสมเกาหลี (Panax Ginseng) เป็นโสมที่ปลูก 4-6 ปี  มีรากเป็นรูปคน  มีรสขื่นๆ มี 2 ชนิดตามกรรมวิธีการผลิต คือ โสมขาว และโสมแดง

      โสมขาว มีสีขาว ผ่านการอบแห้ง  ส่วนโสมแดงจะผ่านการอบไอน้ำเพื่อทำลายเอนไซม์และเชื้อราทำให้มีสีแดง  โสมแดงจะมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาดีกว่าโสมขาว และมีราคาแพงกว่า

     คนจีนในเมืองไทยเรียกโสมเกาหลีว่า “เกาลี้”  ทางการแพทย์จีนถือเป็นสมุนไพรที่ให้พลังร้อน  ใช้ยกระดับพลังชี่ให้สูงขึ้น  รักษาอาการตกเลือด  ภาวะใกล้ช็อค และกระตุ้นพลังทางเพศ

      2. โสมอเมริกา (Panax Quinquefolium) มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแคนาดา  นิยมปลูกทางตะวันออกเฉียงเหนือของอเมริกา  แถบคาโรไลนา จอร์เจีย และเทนเนสซี  มีหัวเล็ก  รสชาติออกหวานคล้ายชะเอม มีคุณสมบัติใกล้เคียงกับโสมเกาหลีมากที่สุด

     คนจีนบ้านเราเรียกโสมอเมริกาว่า “เอี่ยเซียม”  โสมชนิดนี้แพทย์จีนกลับให้เป็นพลังเย็น มีรสหวานชุ่มคอ บำรุงประสาท ช่วยให้เลือดหมุนเวียนได้ดี สมองแจ่มใส

     3. โสมจีน (Panax Notoginseng) เป็นพืชพื้นเมืองของจีนแถวยูนนาน และกวางสี และขึ้นในบางส่วนของเวียดนาม  ใช้ประกอบตำรายาจีนเพื่อห้ามเลือด แก้ฟกช้ำ บวม

     อีกชื่อหนึ่งของโสมจีนคือ “หยิ่งเซียม”  โสมแบบนี้ให้พลังอุ่น ใช้เพิ่มพลัง บำรุงปอด กระเพาะอาหาร สร้างน้ำย่อย เจริญอาหาร สร้างเลือด ควบคุมน้ำในร่างกาย และสงบจิตใจ

     4. โสมญี่ปุ่น (Panax Aponicus) ใช้ในญี่ปุ่น  แต่ตำราแพทย์จีนถือเป็นยาแก้อาการปวดท้องเกร็ง

     5. โสมหิมาลัย (Panax Pseudoginseng Subsp. Himalaicus) ขึ้นแถบเนปาล และหิมาลัยตะวันออก

     6. โสมจูซื่อเสิน (Panax Pseudeginseng Var. Major) พบในแถบตะวันตกของจีน

     เมื่อกล่าวถึงโสม ก็มักจะหมายถึงโสมเกาหลี โสมจีน และโสมอเมริกัน เพราะมีคุณสมบัติทางยาคล้ายกัน และมีผู้นิยมใช้มากที่สุด  ราคาของโสมจะขึ้นอยู่กับอายุของโสม ขนาด รูปร่าง และสี

     ทุกวันนี้มีโสมขายทั้งเป็นราก เป็นแผ่นฝาน เป็นผง และสารสกัด

 

     ผลงานวิจัยของโสม

     สารเคมีในโสมมีหลายชนิด  ที่รู้จักกันดีคือ ซาโปนิน และสารส่วนที่เป็นน้ำมัน ทุกวันนี้เรารู้จักบทบาทของสารเคมีในโสมว่ามีผลต่อร่างกายอย่างไรบ้างดังตัวอย่างต่อนี้

     นักวิทยาศาสตร์ชาวเกาหลีรายงานว่า สารซาโปนินสามารถลดความดันเลือดในกระต่าย และสารที่ไม่ใช่ซาโปนินลดความดันเลือดได้น้อยกว่าสารซาโปนิน  และสารที่เป็นน้ำมันจะทำให้ผนังหลอดเลือดฝอย มีขีดจำกัดในการถ่ายเทสารเข้าออกจากหลอดเลือด  และสารที่ไม่ใช้ซาโปนินทำให้การปล่อยฮีสตามีนในสัตว์ทดลองเพิ่มมากขึ้น  กระตุ้นให้หลั่งสารซีโรโตนิน

     สารเคมีสำคัญในโสมที่ออกฤทธิ์ ได้แก่ จินเซงโนไซด์  ซึ่งมีผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง  เพิ่มสมรรถภาพการเคลื่อนไหวในสัตว์ทดลอง  เพทคอนและคณะยังพบว่า  สารสกัดของโสมมีผลต่อการเรียนรู้และความทรงจำ  ซึ่งนักวิทยาศาสตร์จีนพบว่าสารจินเซงโนไซต์สามารถกระตุ้นโปรตีนที่จะเอาไปสร้างสารสื่อประสาทในสมองเพิ่มมากขึ้น

     เบคแมน  นักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซียได้ให้ทหารวิ่งแข่งกัน  ปรากฏว่าทหารกลุ่มที่กินโสมวิ่งได้เร็วกว่า แต่เมื่อเอาโสมมาทดลองกับพนักงานพิสูจน์อักษร  ปรากฏว่าคนที่กินโสมทำงานผิดพลาดน้อยกว่า  ทั้งนี้เพราะโสมจะทำให้เซลล์และเนื้อเยื่อในร่างกายรับออกซิเจนเพิ่มมากขึ้น  ผู้สูงอายุที่กินโสมก็ทำการทดสอบสายตา  การทำงานที่ต้องการอาศัยมือและประสาทสัมผัสประสานกัน ความตื่นตัว ความจำ และสมาธิ  ได้ผลดีกว่าผู้ที่ไม่ได้กินโสมอย่างมีนัยสำคัญ

     สำหรับการไหลเวียนของเลือด  สารซาโปนินในโสมจะทำให้หัวใจเต้นช้าลง เลือดที่ฉีดออกมามากขึ้น ความดันเลือดลดลง แต่ไม่มีฤทธิ์ในการขยายหลอดเลือด

     โสมช่วยปรับตัวของต่อมไร้ท่อหลายชนิด เช่น ต่อมหมวกไต ต่อมใต้สมอง จึงทำให้ร่างกายทนต่อความเครียดได้ดี

     โสมยังมีผลต่อระบบภูมิต้านทาน  เพราะจินเซงโนไซต์สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งตับในจานเพาะเลี้ยง  โสมยังกระตุ้นการสร้างอาร์เอ็นเอ ดีเอ็นเอ โปรตีน และไขมันในเซลล์ที่ถูกกัมมันตภาพรังสีและยาเคมีบำบัดที่ใช้รักษามะเร็ง  ทำให้เซลล์ร่างกายฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว

     โสมมีผลต่อตับ  โดยกระตุ้นกระบวนการขับสารพิษของตับ โดยกระตุ้นฤทธิ์ของกลูตาไทโอนในตับให้เพิ่มมากขึ้น  มีรายงานว่าโสมจะช่วยกำจัดแอลกอฮอลล์ออกจากเลือดหนูได้เร็วกว่าปกติ  ช่วยกำจัดสารฟีนาซีติน  ซึ่งเป็นยาแก้ปวดที่ถูกคอนจูเกทและถูกทำลายทิ้งที่ตับได้เร็วกว่าด้วย

     สำหรับการทดลองในคน ที่ให้กินโสม 3 กรัม พร้อมๆ กับกินเหล้า ปรากฏว่าระดับแอลกอฮอลล์ในเลือดลดลงมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ 32-51%  แสดงว่าโสมมีผลต่อการขับสารพิษของตับในคนด้วย

     ยังมีรายงานในสัตว์ทดลองว่าโสมมีผลกระตุ้นการสืบพันธ์ในสัตว์ทดลอง  หนูตัวผู้ที่กินโสมจะมีเพศสัมพันธ์บ่อยครั้งกว่า  หลั่งอสุจิได้เร็วกว่า  โสมยังกระตุ้นแม่ไก่ให้วางไข่เร็วขึ้น  โสมกระตุ้นการใช้พลังงานของร่างกาย ซึ่งอาจจะมีผลทางอ้อมทำให้สมรรถภาพทางเพศดีขึ้น

    

     การใช้โสมในการรักษาโรค

      1. อาการอ่อนเพลีย ไม่มีแรง เป็นลมบ่อยๆ อ่อนแอ

      2. ใช้รักษาได้ทั้งความดันเลือดสูงและความดันเลือดต่ำ เพราโสมจะปรับระดับความดันเลือดลงมาเป็นปกติได้เอง

      3. รักษาโรคหัวใจ โดยเฉพาะโรคหัวใจขาดเลือดที่มีอาการเจ็บหน้าอกได้ดี เพราะโสมจะทำให้ออกซิเจนไปเลี้ยงเนื้อเย่อหัวใจได้ดีขึ้น

     4. เสริมสมรรถนะทางเพศ

     5. ช่วยทำให้ควบคุมเบาหวานได้ง่ายขึ้น เพราะโสมกระตุ้นการหลั่งอินซูลินจากตับอ่อนเพิ่มมากขึ้น

     6. ใช้รักษาโรคกระเพาะ  จะควบคุมการหลั่งของน้ำย่อยให้เป็นปกติ ไม่มากหรือน้อยเกินไป จึงป้องกันกรดในกระเพาะมาก หรือโรคกระเพาะได้

     7. ใช้กับอาการทางประสาท นอนไม่หลับ วิงเวียน ปวดศีรษะ

     8. ช่วยเสริมความจำ และเพิ่มสมาธิ  เนื่องจากโสมมีผลทั้งกระตุ้นออกซิเจนไปเลี้ยงเซลล์สมองมากขึ้น และสร้างสื่อประสาทเพิ่มมากขึ้นด้วย

     9. ช่วยทำให้อกทนต่อความเครียดได้มากขึ้น

   10. เพิ่มภูมิต้านทาน ทำให้เม็ดเลือดขาวสามารถทำลายเชื้อโรคทั้งแบคทีเรีย ไวรัส และสิ่งแปลกปลอมมากกว่าเดิม เพิ่มจำนวนทีเซลล์ เซลล์นักฆ่าตามธรรมชาติเพิ่มปริมาณมากขึ้น  จึงต่อต้านโรคภูมิแพ้หรือป้องกันโรคติดเชื้อหรือโรคมะเร็งได้เป็นอย่างดี

    11. ดีสำหรับคนในระยะฟื้นไข้

    12. ช่วยชะลอความชรา  เพราะโสมสามารถทำลายอนุมูลอิสระจากปฎิกิริยาของออกซิเจน  จึงทำให้เนื้อเยื่อต่างๆ ในร่างกายเสื่อมช้าลง

     13. ใช้รักษาอาการหมดประจำเดือน เพราะในโสมมีไฟโตอีสโตรเจน จึงแก้อาการหงุดหงิด และวูบวาบได้ดี

 

     ข้อควรระวัง

     ไม่ควรดื่มการแฟหรือสารกระตุ้นอื่นๆ ขณะกินโสม  เพราะถ้าใช้ร่วมกันจะทำให้ความดันเลือดสูง และนอนไม่หลับได้


     ผลิตภัณฑ์แนะนำ

    กลุ่มผลิตภัณฑ์ ทรานสเฟอร์ แฟกเตอร์ เสริมภูมิคุ้มกัน

     ทรานสเฟอร์ แฟกเตอร์ กลูโคช (เบาหวานชนิดที่ 2, ลดระดับน้ำตาลในเลือด, เร่งการเผาผลาญ)